حاشیه‌های در حاشیه

هنوز چیزی از آغاز سال نگذشته بود که زمزمه‌هایی درباره توهین سریال «در حاشیه» شنیده می‌شد. جمعی از پزشکان به مضمون و محتوای این سریال ـ که از نظر بسیاری از مردم برآمده و برخاسته از واقعیت‌های دنیای پزشکی بوده و نه حتی شکل اغراق شده و طنزگونه آن ـ اعتراض کردند.

این دسته از پزشکان، کوشیدند درحاشیه را به حاشیه ببرند یا حتی پخش آن را متوقف کنند، اما به خواست مخاطبان، تولید و پخش آن ادامه پیدا کرد و کمی بعد از اتمام فاز اول، طراحی و تولید فاز دوم سریال نیز منتشر شد.

این اتفاقات در حالی رخ داد که رئیس جدید سازمان صدا و سیما در اسفند منصوب شده و بتازگی علی‌اصغر پورمحمدی را به عنوان معاون سیما معرفی کرده بود. با این همه با تلاش مدیران سیما، پخش سریال متوقف نشد، اما نتیجه این اعتراضات بی‌پایه آن شد که نویسندگان و طراحان فاز دوم سریال، خواسته یا ناخواسته دچار خودسانسوری شدند و به گفته بسیاری از منتقدان «در حاشیه ۲» به یک اثر بسیار محافظه‌کارانه و خنثی بدل شد.

بازگشت دوباره عموهای فیتیلیه‌ای

آبان امسال، عموهای فیتیله‌ای در یک اتفاق بی‌سابقه مجبور شدند بعد از بیست و اندی سال با تلویزیون خداحافظی کنند. در حالی که طی این سال‌ها بارها و تقریبا همیشه نمایش‌هایی با لهجه‌های مختلف برای کودکان بازی می‌کردند، یک بار در یک بی‌توجهی سهل‌انگارانه، نمایشی را به زبان آذری اجرا کردند و زمینه دلخوری و گلایه آذری‌‌های کشورمان را فراهم کردند.

موج اعتراض‌ها به مدد رسانه‌های نوین ارتباطی و شبکه‌های اجتماعی، یکباره بالا گرفت و چنان افروخته شد که عذرخواهی عموهای فیتیله‌ای، بخصوص محمد مسلمی، بازیگر و کارگردان این برنامه که خودش آذری است، راه به جایی نبرد و در مقابل موج خشم هموطنان آذری چاره‌ای نماند جز خداحافظی عموها با تلویزیون اما خوشبختانه با تدبیر مدیران تلویزیون بخصوص در شبکه ۲ سیما آنها با یک برنامه ویژه در آستانه سال نو به تلویزیون بازگشتند.

حاشیه نود

برنامه فوتبالی تلویزیون با ۱۶ سال سابقه در تلویزیون، به واسطه ماهیتش بارها با مسائل حاشیه‌ای درگیر شده بود اما امسال پخش نشدن مصاحبه عادل فردوسی‌پور با دکتر ظریف، وزیر امور خارجه کشور، به یک انگ سیاسی بدل شد و برخی این مسأله را موضعگیری مدیران تلویزیون در مقابل دولت تعبیر کردند.

طبق اظهاراتی که همان زمان از مدیران تلویزیون منتشر شد، مصاحبه عادل فردوسی‌پور با ظریف براساس یک پیشنهاد شفاهی و بدون برنامه‌ریزی انجام شده و هرگز درخواست کتبی از طرف تلویزیون یا حتی برنامه «نود» به دفتر وزیر امورخارجه ارائه نشده بود.

براساس اعلام روابط عمومی سازمان صدا و سیما، گفت‌وگو با رجل سیاسی و مذهبی تابع میل و نظر شخصی تهیه‌کننده یا عوامل یک برنامه نیست و باید مسئولان شبکه از مصاحبه‌شونده به طور رسمی دعوت به عمل آورند تا مصاحبه انجام شود و این روال، در همه دنیاست. در ضمن نود یک برنامه ورزشی صرف است که در حوزه فوتبال فعالیت می‌کند. با این حال، معدود رسانه‌هایی بدون توجه به این توضیحات، همچنان موج منفی تولید می‌کنند و آتش‌بیار معرکه شده‌اند.

مدیران رسانه ملی این نگاه سیاسی و جناحی به همه مناسبات را نادرست ارزیابی کردند، اما برای عده‌ای ساده بود که رخداد درون‌سازمانی را به یک مسأله پیچیده سیاسی بدل کنند.

عملیات روانی به بهانه خانم بازرس

شهرزاد میرقلی‌خان، بازرس ویژه دکتر محمد سرافراز، هفتم بهمن از ایران به قصد مسقط، پایتخت عمان رفت و دیگر بازنگشت.

این خبر خیلی زود و سریع در رسانه‌های مختلف دست به دست شد و بازار شایعات را داغ کرد، اما رئیس سازمان صدا و سیما در گفت‌وگویی با روزنامه جام‌جم که ۱۷ بهمن منتشر شد و در رسانه‌های متعدد موافق و مخالف بازتاب داشت، توضیحاتی درباره خروج میرقلی‌خان ارائه کرد.

رئیس صدا و سیما در این گفت‌وگو توضیح داد: خانم میرقلی‌خان ـ که سابقه پنج سال زندان در آمریکا به علت قصد خرید دوربین دید در شب را داشت ـ به توصیه نهادهای امنیتی و سابقه کار رسانه‌ای، همکاری خود را با شبکه پرس‌تی‌وی آغاز کرد.

براساس توضیحات رئیس سازمان صداوسیما، شبنم میرقلی‌خان که شاهد برخورد ناعادلانه دستگاه قضایی آمریکا بوده به درخواست وی و با هدف افشای ماهیت ضدانسانی رفتار و کردار آمریکا، در کتابی به زبان انگلیسی همه این برخوردهای ناعادلانه را توصیف کرده است، اما یک دستگاه امنیتی با فراخواندن میرقلی‌خان از وی خواستند کشور را ترک کند. با تمام این توضیحات، عده‌ای که در هر شرایطی آماده عملیات روانی علیه رسانه ملی هستند، ترجیح دادند خروج شبنم میرقلی‌خان را رازآلود و معماگونه جلوه دهند.

فایل پر مسأله

اواخر بهمن یک فایل صوتی منتسب به مدیر خبر شبکه پرس تی‌وی منتشر شد و مجری این شبکه تلویزیونی درباره آن گفت‌وگوهایی با شبکه‌های ماهواره‌ای داشت که یک بار دیگر بازار شایعات را داغ کرد.

به‌رغم آن که فایل صوتی از لحاظ قانونی و قضایی وجاهت نداشته و در این باره شکایتی نیز صورت نگرفت، اما اهمیت موضوع سبب شد، مسئولان ذی‌ربط سازمان موضوع را بررسی کنند و تحقیقات خود را تا مشخص شدن نتیجه کامل ادامه دهند. همچنین تا آن زمان، طرفین ماجرا از کار تعلیق شدند.

روابط عمومی شبکه پرس‌تی‌وی، انتشار این فایل صوتی با مباشرت افراد مخالف نظام و بهره‌برداری سیاسی و بدون طرح شکایت به مراجع متعدد قانونی داخل کشور را مشکوک دانست و به افرادی مانند مجری این شبکه که شکوایه یا مسأله‌ای دارند پیشنهاد کرد پیش از طرح آن در فضای مجازی و درگیر کردن افکار عمومی، موضوع را به مراجع قانونی منعکس کنند و از جریان‌سازی بپرهیزند.

شهاب باران معمای شاه

در اتفاقی عجیب، شهاب مرادی -که ۲۲ آذر ماه به عنوان مهمان در برنامه زنده «آئینه‌خانه» شبکه دو مهمان بود ـ با اظهاراتی سریال «معمای شاه» را زیر سوال برد و آن را حیف کردن پول و وقت مردم دانست؛ در حالی که این سریال از حضور یک مشاور و محقق تاریخ‌پژوه بهره برده و ضعف‌های اجرایی آن بارها به صورت منصفانه نقد شده است، اما شهاب مرادی ترجیح داد به یکباره در میانه یک برنامه زنده از موضع تخریب وارد شود نه انتقاد!

حاشیه بزرگ‌تر از متن

به‌رغم تمام اتفاقات حاشیه‌ای و مسائل ریز و درشتی که در سال ۹۴ برای رسانه ملی رخ داد، مدیران این رسانه کوشیدند روند تولید برنامه و عملکرد شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی رو به رشد باشد و زیرساخت‌های لازم برای تولید برنامه‌های باکیفیت فراهم شود و درست در همین زمینه با مهم‌ترین و جدی‌ترین حاشیه و مسأله‌اش یعنی بودجه مواجه شد.

بودجه رسانه ملی در لایحه ۹۵ فقط یک درصد رشد داشته و برخلاف سایر دستگاه‌ها که بین حقوق و دستمزد کارکنان با هزینه‌های جاری‌شان تخصیص جداگانه وجود دارد، در بودجه رسانه ملی حقوق و دستمزد کارکنان در دل هزینه‌های جاری دیده شده است. این در حالی است که براساس توضیحات دکتر سرافراز، کمبود بودجه بر سیاست‌های سازمان صداوسیما در رقابت با رسانه‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای تاثیر نامطلوبی دارد و صفر شدن بودجه ارزی رسانه ملی به اهداف و سیاست‌های سازمان لطمه می‌زند و تولید سریال‌های فاخر مذهبی و تاریخی، در اختیار داشتن ماهواره مستقل، توسعه فرستنده‌های دیجیتال، شبکه‌های HD توسعه سیگنال‌رسانی را با مشکل
روبه‌رو می‌کند.

چندی پیش نیز معاون سیما به بهانه سالگرد شبکه مستند از ادغام یک شبکه‌دیگر با شبکه مستند خبر داد و تصریح کرد: تلویزیون دیگر بودجه‌ای برای برنامه‌سازی ندارد.

مسأله بودجه همچون یک حاشیه بزرگ‌تر از متن در کنار دیگر مسائل حاشیه‌ای که در طول سال ۹۴ برای سازمان صدا و سیما ایجاد شد، این سال را به سال سخت تلویزیون بدل کرد؛ سالی که نمونه‌اش در عمر صدا و سیما سابقه نداشته و حتی شایعه‌سازان را به نشر اکاذیب درباره استعفای مدیران سازمان و حتی رئیس رسانه ملی سوق داد. سال سخت تلویزیون رو به اتمام است و باید امیدوار بود سختی‌های این سال هم برای مهم‌ترین و موثرترین رسانه کشور به پایان برسد تا قابلیت‌ها و میزان نفوذ آن بیش از گذشته در مسیر پیشرفت کشور به کار گرفته شود.

ضمیمه نوروزی جام جم