تحقق این موضوع نیز ممکن نبوده و نیست مگر با هوشیاری نهادهای اطلاعاتی و البته همکاری مردم با این نهادها. آن‌طور که مسئولان امنیتی و شخص وزیر اطلاعات می‌گویند بسیاری از عملیات موفق در مبارزه با تروریست‌ها، بر اساس اطلاعاتی بوده که از سوی مردم منتقل شده و اگر همکاری‌های مردمی، ‌وجود نداشت شاید شرایط کشور به گونه‌ای دیگر بود.

در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام والمسلمین قربانعلی دری نجف‌آبادی، وزیر پیشین اطلاعات و نماینده ولی فقیه در استان مرکزی به بررسی نقش و اهمیت حضور مردم در برقراری امنیت کشور پرداخته‌ایم.

مردم چه نقشی در تامین امنیت پایدار دارند؟

نقش مردم در همه مسائل نظام اسلامی، نقشی بی‌بدیل است و باید همواره مورد توجه مسئولان قرار گیرد. در حقیقت، رهبری، دولت،‌ مجلس، قوه قضاییه، خبرگان و… در این نظام برخاسته از مردم هستند. باید همه تلاش کنند تا مردم‌سالاری ارزشمند و عمیق دینی که امام خمینی(ره) مطرح کردند، تحقق پیدا کند.

به عبارت دیگر در نظام جمهوری اسلامی، ‌اسلام مظروفی است که مردم ظرف آن هستند و مردمند که اسلام را در تمامی زمینه‌‌ها محقق می‌کنند. خوشبختانه تجربه ما در طول انقلاب اسلامی، چه قبل از پیروزی و چه سال‌های ۵۶ و ۵۷ که جزو سخت‌‌‌ترین دوره‌ها بود و چه سال‌های ۵۸ تا ۶۰ که دورانی دشوار به خاطر فعالیت ضدانقلاب بود و در دوران جنگ تحمیلی نشان می‌دهد که مردم در مقاطع مهم و حساسی مانند پیروزی انقلاب،‌ استقرار نظام جمهوری اسلامی، ‌پشتیبانی از جبهه و جنگ، مقابله با ضدانقلاب داخلی و جهاد سازندگی، نقش‌آفرین بوده‌اند و حتی در تشکیل نیروهای مردم‌نهادی مثل بسیج، سپاه و کمیته هم موثر بودند. بنابراین از همان سال‌های اولیه انقلاب، تشکیل دولت سی‌و‌شش میلیونی مردمی مطرح شد. به این معنا که مردم ایران همه اعضای خانواده بزرگ اطلاعاتی، ‌امنیتی، حفاظتی، حراستی و استقلال اقتصادی و فرهنگی کشور بودند. ما تجربه‌های ارزشمندی در این رابطه داریم. امروز هم به نظر می‌رسد همان تجربه‌ها،‌ بهترین سرمایه برای کشور محسوب می‌شود و ما باید از مجموع آن تجربه‌های گرانقدر ‌استفاده و مشارکت‌ها و همکاری مردمی را در همه زمینه‌ها بویژه در مباحث امنیتی فراهم کنیم.

همکاری مردم در زمینه‌های امنیتی‌ در چه حوزه‌هایی قابل تحقق است؟

همکاری مردمی در زمینه‌های امنیتی می‌تواند در دو بخش پیشگیری و علاج و درمان مورد توجه‌ قرار گیرد. مردم با‌ هوشیاری ‌و ارائه ‌گزارش‌ در ‌موضوعات مورد نظر می‌توانند زمینه‌های نفوذ، شیطنت، خباثت و توطئه‌های مزدوران آل‌سعود، داعش، اسرائیل و آمریکا را با اقدام بموقع در اطلاع‌رسانی به نیروهای نظامی، انتظامی و امنیتی، بویژه در مرزها که معبری برای نفوذ دشمن است از بین ببرند. شما شاهدید که طی این مدت در مناطقی مثل کرمانشاه، ایلام، کردستان، آذربایجان غربی و نواحی جنوب شرقی کشور تحرکات ضدانقلاب با هوشیاری مردم و آمادگی نیروهای اطلاعاتی و امنیتی خنثی و باعث یأس دشمنان انقلاب شده است.

هر وقت توطئه‌‌گران خواستند که جزیره امن جمهوری اسلامی ایران را با مشکل مواجه کنند، خوشبختانه با بیداری و هوشیاری بموقع مردم و تحرک دستگاه‌های انتظامی،‌ اطلاعاتی و امنیتی، طرح‌های خرابکارانه‌شان نقش بر آب شد. منتها این موارد، توطئه‌های اول و آخر به شمار نمی‌آید. با توجه به شرایط منطقه ما و فعالیت داعش و عوامل تروریستی، تحرکات آل‌سعود در یمن و بحرین و فتنه اسرائیل، دشمنان ایران حتما درصدد مخدوش کردن امنیت کشورمان هستند. البته بلای بزرگ‌تری هم گریبانگیر ماست که آن هم فضای مجازی است. ما باید برای آموزش و آگاه کردن جامعه در فضای‌ مجازی اقدام کنیم. رسانه ملی هم باید در این زمینه با آموزش‌های حکیمانه، باعث هوشیاری و بیداری مردم شود.

این اطلاع‌رسانی و آموزش‌ها البته نباید برای مردم ترس و دلهره بیاورد بلکه باید سبب آگاهی جامعه شود تا مردم در زمان مقتضی برای پیشگیری، علاج و درمان و اقدام در سطح ملی، استانی و منطقه‌ای آمادگی لازم را داشته باشند. روحانیت هم نقش بسیار مهمی در این آگاهی‌بخشی دارد.رسانه‌های محلی، شوراهای تامین استانی و دیگر نهادهای ذی‌ربط هم می‌توانند با استفاده از ابزار مختلف مثل فیلم، عکس، اسلاید و… به این آگاهی‌بخشی همگانی کمک کنند. نظام ما مردم پایه است و مردم باید احساس کنند که در نظام جمهوری اسلامی ایران، مسئولیت دارند و در صحنه باید حضور آگاهانه داشته باشند.

وزیر اطلاعات از ضرورت شکل‌گیری سازمان اطلاعات مردمی سخن گفته است. زمینه‌ها و ضرورت‌های شکل‌گیری این سازمان چیست؟

ما در وزارت اطلاعات، معاونت مردمی داریم. حال ممکن است این معاونت مردمی، فعال‌تر و به یک سازمان تبدیل شود. من البته در مقامی نیستم که درباره تصمیم‌های کارشناسانه برادران در وزارت اطلاعات نظر بدهم. البته در بسیاری از استان‌ها،‌ وزارت اطلاعات، سپاه،‌ نیروی انتظامی و سایر نهادهای ذی‌ربط، مجموعه‌های شبیه به این وجود دارد. استفاده بهینه از چنین امکاناتی یک ضرورت است. شورای هماهنگی اطلاعات باید در این زمینه فعال باشد و مسئولیت‌ها به صورت شفاف و روشن و براساس تقسیم کار صورت گیرد. هماهنگی‌ در استان‌ها و مرزها به نحو مطلوبی باشد و در پی آن نهادهای مردم نهاد بتوانند به نحوی با معاونت اجتماعی و معاونت مردمی وزارت اطلاعات در ارتباط باشند.

اگر بخواهیم همکاری مردم با نهادهای اطلاعاتی را در ایران با سایر کشورها مقایسه کنیم، آیا در دیگر کشورها نیز نهادهای اطلاعاتی، مردم محور هستند؟

نمی‌توانم بگویم کشورهای دیگر، نهادهای اطلاعاتی مردم‌محور مثل ایران دارند. ما در کشورمان، توانمندیی‌هایی داریم که سایر کشورها از آن بی‌بهره‌اند. به فرض در مباحثی مثل معارف دینی، تاسوعا، عاشورا، کربلا، اربعین و وفاداری مردم نسبت به نظام و رهبری، ما از سرمایه‌هایی برخورداریم که سایر کشورها در این سطح از آن بهره‌ای ندارند.

در همین انتخابات آمریکا و نامزدهای ریاست جمهوری این کشور می‌بینید که آقای ترامپ و خانم کلینتون چه رسوایی‌هایی را به بار آوردند. در ایران مردم به طور عمده به مسئولان نظام اعتماد دارند. روابط متقابل مسئولان و مردم بسیار نزدیک و صمیمانه است و استثنائا ممکن است عنصر فاسدی در میان مدیران نظام باشد، اما اساس نظام بر مبنای مردم‌سالاری دینی، تفاهم و تعامل سازنده بنیان شده است.

فتاح غلامی – سیاسی