اگر بخواهیم این بیان مقام معظم رهبری را از منظر قرآن کریم مرور کنیم بهترین شاهد آیه شریفه ۹۶ از سوره آل عمران است: إِنَّ أَوَّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِی بِبَکَّهَ مُبارَکاً وَ هُدیً لِلْعالَمِینَ، خداوند می‌فرماید اولین پایگاه برای نجات بشر خانه خدا و مسجد است، بر همین مبنا می‌توان حرکت انبیا الهی را حول این پایگاه بررسی کرد و مسجد را پایگاه بیداری و پایداری مطرح نماییم.

پیامبر بزرگوار اسلام حرکت جهانی خود را با بناکردن اولین مسجد در قبا و بعد هم در یثرب آغاز کردند و مسجد النبی شکل گرفت و این مسجد محور و عمود همه حرکت‌های مورد نظر پیامبر بود،‌ بلافاصله مرکز فرهنگی در کنار این مسجد شکل می‌گیرد و بعد هم تحرکات و فعالیت‌های اقتصادی رقم می‌خورد این حرکت در سایر مساجد هم به عنوان الگو دنبال می‌شود و در می‌یابیم که مسجد علاوه بر این که پایگاه ذکر و عبادت است، پایگاه حرکت و بسیج لشکر اسلام به سوی دشمنان هم بوده است، در واقع مسجد جایگاهی ست برای مبارزه با دشمن درون و برون.

این خط در طول تاریخ هم دنبال می‌شود به عنوان مثال در همین تاریخ معاصر مساجد نقش مهمی در نهضت مشروطه داشتند همین طور داستان نهضت الجزایر و مبارزاتی که در این حوزه اتفاق افتاد با محوریت مسجد شکل گرفت.

جریان انقلاب اسلامی هم با رهبری امام راحل(ره) در سال ۴۲ در حالی به طور رسمی و گسترده مورد توجه قرار گرفت که بیانات و فرمایشات رسمی ایشان در مسجد سلماسی قم ارائه شد، هنگامی هم که ایشان دستگیر شدند و به نجف تبعید شدند اولین سخنرانی شان را در مسجد شیخ انصاری انجام دادند و اساسا انقلاب امام با مسجد گره خورده بود و اگر برخی بزرگان زادگاه انقلاب را مسجد می‌دانند سخنی به حق و به جاست و امام خمینی(ره) از همین پایگاه مقاومت برای آگاهی و بصیرت مردم استفاده کردند و این شبکه مساجد بود که توانست پشتیبان اصلی پیروزی انقلاب اسلامی باشد.

در دوران دفاع مقدس هم ما می‌بینیم که مسجد پشتوانه‌ای مهم در جنگ تحمیلی محسوب می‌شود در همین دیدار با رهبری هم مطرح شد که نزدیک ۹۸ درصد شهدای کشور از پرورش‌یافتگان مساجد بودند که یک سند عینی ست که مسجد پایگاه مقاومت است.

یکی دیگر از اسنادی که می‌توان به آن اشاره کرد و گواه نقش بی‌بدیل مسجد در جریان مقاومت است، حملات سازمان یافته دشمنان به این نهاد مردمی و مذهبی ست، مشابه چنین روزهایی در سال ۱۹۶۹ یک فرد یهودی با نام دنیس مایکل روهان با یک برنامه‌ریزی مسجد الاقصی را به آتش کشید و بعد هم دستگیر شد و در یک دادگاه فرمایشی او را تبرئه کردند به این بهانه که او از جهت فکری اختلال دارد اما همه می‌دانیم که در حقیقت این اقدام یک آغاز شوم و نامبارکی بود برای اقدامات بعدی و نقشه راهی بود که آنها در تخریب مسجد انجام دادند و از قله هم شروع کردند. کافی‌ست بدانیم که تا به امروز ۱۲۰۰ مسجد در فلسطین اشغالی مورد هجوم و حمله قرار گرفته است، ۲۵۰ مسجد به کنیسه تبدیل شده است در جنگ ۳۳ روزه هم بر اساس مستندی که از صدا و سیما پخش شد مساجد بسیاری مورد حمله قرار گرفت همین طور در جنگ ۲۲ روزه غزه هم این موضوع از سوی رژیم اشغالگر قدس پی گرفته شد.

امروز هم مولود صهیونیست‌ها که داعش باشد یکی از برنامه‌های اصلی اش مورد حمله و تخریب قرار دادن مساجد است و ۲۱۰ مسجد و مرکز فرهنگی را در عراق و سوریه و اخیرا در یمن مورد هجوم قرار داده‌اند، اینها نشان می‌دهد که مسجد نقش مهمی در مبارزه با دسیسه‌های شیطانی دشمنان دارد.

و اما نکته نهایی این که مسجد همان طور که اشاره شد از ابتدای تاریخ اسلام نقشی مهم ایفا می‌کند و در ادامه محوریت تمدن سازی اسلام توسط مسجد شکل می‌گیرد و در فرهنگ دینی ما نیز آخرین منجی حضرت حجت(عج) هم از همین هسته مقاومت حرکت خود را آغاز می‌کند.

حجت الاسلام والمسلمین حمیدرضا ارباب سلیمانی

رئیس ستاد عالی کانون‌های فرهنگی هنری مساجد کشور