– بخشی از این مسئله به انتخاب خود این افراد بر می گردد. مثلاً احسان علیخانی می گوید من مجموعه کارم رسیدن به دو اوج است؛ یکی «ماه عسل» و دیگری برنامه ویژه عید. او می گوید ترجیح می دهم هشت ماه دیده نشوم، اما تمرکزم را روی سوژه های «ماه عسل» بگذارم و یک ماه بیایم گل طلایی را بزنم. او امسال ماه رمضان هم با همین انگیزه و انرژی برنامه خواهد داشت. از جهتی حرف او درست است و از سوی دیگر، چنین چهره هایی سرمایه سازمان محسوب می شوند و ما به آنان نیاز مبرم داریم. بر همین اساس در رویکرد جدیدمان نسبت به احسان علیخانی، علی ضیا و دوستان دیگر تعامل می کنیم تا آنان را در برنامه هایی متناسب با خودشان و شخصیت اجرای‌شان استفاده کنیم. یعنی در هر برنامه ای با هر موضوعی آنان را هزینه نکنیم. یکی از کارهای ما در شبکه سه، استاندارد سازی اجراست. به همین خاطر هم کمیته تخصصی صلاحیت سنجی حرفه ای مجریان را شکل داده ایم. در این فرایند، مجریانی که روی آنتن هستند را ارزیابی مجدد می کنیم. اجراهای آنان کارشناسی می شود و نقاط ضعف شان را یادآوری می کنیم تا در کنار اجرا، کیفیت کارشان ارتقا پیدا کند. از بعضی ها هم که استعداد اجرا دارند، اما در این زمینه به صورت رسمی فعالیت نداشته اند، تست گرفته می شود و بعد از گذراندن دوره آموزشی، بهترینها را جذب می کنیم. وقتی این استانداردها و شاخص های اجرا تبیین و اعلام شوند، طبعاً دیگر هر کسی به خود اجازه نخواهد داد وارد این حوزه شود و بیهوده ادعای اجرا داشته باشد. تا رسیدن به این نقطه آرمانی، مجبوریم از مجریان فعلی مدام استفاده کنیم که این نقطه ضعف ماست. چون قبلاً مجری پروری صورت نگرفته، این خلاء وحود دارد. خروجی اش را یک سال یا شش ماه دیگر خواهید دید.

در چنین شرایطی درباره وضع فرزاد حسنی و مجریانی مشابه او که گرفتار حاشیه هایی می شوند، آیا باید صرفاً از موضع حذفی وارد شد؟
– حسنی مجری خوبی است و اتفاقاً کارش را با من و برنامه «کوله پشتی» شروع کرد که آن زمان مدیر گروه اجتماعی شبکه سه بودم. او به سرعت به خاطر استعداد و توانمندی بالایش و اینکه اهل مطالعات علمی در حوزه های مختلف است و همچنین شادابی و طراوتی که برنامه های مذکور نیاز دارند و او با نحوه اجرایش به آنها بخشید، توانست بین مخاطبان جایگاه خاصی پیدا کند. ضمن اینکه در این راه تجربه های بازیگری اش هم به کمک او آمدند. برنامه های بعدی او ایجاد شد که به او ضربه زد.
… بعد از همان اتفاقی که روی آنتن افتاد …
– بله، حالا اینکه تغییر این مسئله چقدر به او یا طراحان بر می گردد، کاری ندارم. الان با توجه به اتفاقات اخیر، برگرداندن فرزاد حسنی به جایگاه قبلی، زمان می برد.
پس به طور کامل حذفش نکرده اید؟
– نه ما کسی را حذف نمی کنیم. یکسری قواعدی وجود دارد که باید رعایت شوند. به ویژه یک مجری که پیشانی رسانه قرار دارد و با معذوریت های مضاعفی مواجه است. او با عوامل پشت صحنه فرق دارد و باید خیلی چیزها را رعایت کند. الان به استاندارد سازی آداب معاشرت مجریان در خارج از حوزه رسانه هم می پردازیم. یک مجری یا چهره شناخته شده به هر حال حتی اگر خودش دوست نداشته باشد، نباید به هر جایی برود و هر کاری را انجام دهد. برخی دوستان متاسفانه از این موارد عدول می کنند و سازمان ناگزیر می شود مدتی از آنان استفاده نکند و این به معنای حذف کاملشان نیست. این افراد نیاز به آموزش بیشتر و تفهیم مسائل ذکر شده دارند تا برگردند.
نکته آخر در این باره، جابه‌جایی های اخیر مجریان در شبکه هاست، حال آنکه اصولاً مجریان برند شبکه های خود هستند و حرفه ای نیست در شبکه ای دیگر هم دیده شوند. امسال اما جابه جایی هایی را داشتیم مثل آقای علی ضیا که ویژه برنامه عید شبکه یک را اجرا کرد و ژیلا صادقی که نوروز در شبکه تهران دیده شد. حال آنکه هر دو از مجریان شبکه سه هستند.این در حال است که مثلاً شبکه ماهواره ای من و تو در خارج از کشور، بخش عمده ای ازجذابیت خود را از مجریانش وام می گیرد. این شکل از سرمایه گذاری در شرایط بحران مالی صدا و سیما، می تواند به شدت به کار آید.
– بحث تخصص گرایی در اجرا همین است، یعنی وقتی بیننده فرد خاصی را در یک برنامه می بیند، بلافاصله محتوا و چهار چوب تعریف شده ای به ذهنش متبادر شود. ما در این مسیر حرکت می کنیم و در تلاش برای رسیدن به جایگاه بالایی هستیم. یا مثلاً ما شومن کم داریم که باید تربیت شوند و این حوزه نباید صرفاً در انحصار یکی دو نفر قرار داشته باشد. این انحصار گاهی یک نفر را همزمان به چند شبکه می کشاند. ضمن آنکه الان نگاه ما سیمای خانواده است و محدودیت ها و شرایط بسیار بد مالی، ایجاب می کند که فعلاً رقابت های کاذب گذشته را کنار بگذاریم و همدیگر را در شبکه های مختلف حمایت کنیم؛ چرا که نفع آن در نهایت به بیننده می رسد. در نوروز هم بنا به شرایط ویژه آن این جا به جایی ها طبیعی و تصمیم معاونت سیما بود.

اما گویا علی ضیا برنامه دیگری را نیز در شبکه یک در دست گرفته که بزودی روی آنتن می رود.
– بله من هم چیزهایی شنیده ام. درباره علی ضیا با مدیران صحبت کردم که او مجری شبکه سه است و برایش برنامه هم داریم. مگر آنکه خود فرد بعد از مقطعی به این تصمیم برسد که رشدش در یک شبکه خاص متوقف می شود و می تواند در شبکه دیگری موفق تر باشد.

اتفاقاً من به برندسازی معتقدم و اینکه باید استانداردهای خاص را داشته باشیم. ضیا دوست من است و صحبت می کنیم تا در شبکه سه باشد. حالا برای سال تحویل آینده شبکه یک فرصت دارد مجریان خودش را پرورش دهد، داشته باشد.
با توجه به نزدیک بودن ماه رمضان بد نیست به سریال های مناسبتی هم گریزی بزنیم. مدیران قبلی تلویزیون، هر کاستی ای که داشتند، به جز این دو سه سال آخر معمولاً سریال هایی را با برنامه ریزی ویژه مناسبتها در شبکه های خاص داشته ایم. این اواخر اما مدام شاهد تغییرات و به نوعی عدم برنامه ریزی دقیق در این زمینه بوده ایم، سریالی برای فلان مناسبت و فلان شبکه تولید می شود، اما گاهی در نهایت در مقطعی دیگر و حتی شبکه ای دیگر به پخش می رسد. امسال هم از ابتدا مشخص شد که سریالهای «پایتخت۴» و «دردسرهای عظیم۲» برای ماه رمضان امسال هستند، اما مدتی بعد چند گزینه دیگر معرفی شدند. از جمله این انتقاد به خود شما هم وارد است که سریالهای «در حاشیه» و «آقا و خانم سنگی» (بانام قبلی زشت و زشت تر») را هم به عنوان سریالی مناسبتی نام بردید. این نحوه برخورد، پروژه های قطعی شده را دچار سردر گمی و بی انگیزگی نمی کند؟!
– ما در این زمینه اصلاً در پی آزمون و خطا نیستیم. طبیعتاً یک سریال از مرحله طراحی فیلمنامه مشخص است که مربوط به چه مقطعی می شود هر چند این به آن معنی نیست که سریالی با مضمون ماه رمضان و تصویر سفره افطار را نتوان در زمان دیگری روی آنتن برد.
اما این شیوه جذابیتی برای مخاطب ندارد..
– نه، با این حرف موافق نیستم. هر چند بخشی از این مسئله به محدودیت ها و منابع باز می گردد. الان یکی دو مورد ناگزیر، کاهش تولید در شبکه سه است، یعنی ما باید بیشتر آرشیوی و تامینی روی آنتن برویم. در این شرایط عجیب نیست که سریال با موضوع ماه رمضان، در مقطعی دیگر پخش شود. البته ما برنامه ریزی را نفی نمی کنیم. قطعاً یک سریال برای ماه رمضان در نظر گرفته می شود، ولی در همان حال سریال دیگری آماده می شود که ما را با دو گزینه خوب و خوبتر مواجه می‌کند. وقتی من با قطعی شدن پخش «پایتخت ۴» در ماه رمضان مواجه شدم و پیش بینی پر بیننده شدن آن در شبکه یک، تصمیم گرفتم سریال پر بیننده دیگری را در این سطح داشته باشیم. این کورس رقابت هم در نهایت به مخاطب کمک می کند. اولاً اینکه درباره «در حاشیه» من قطعی نگفتم ویژه ماه رمضان است و گلایه از سایتهایی دارم که از قول من چنین خبری را اعلام کردند. من گفته بودم احتمالش را بررسی می کنیم و حتی قول پخش هم ندادم و گفتم اگر تیم تولید به موقع آماده شود ونویسندگان متن های خوبی را ارائه دهند و اگر به ما در ماه رمضان برسد، درباره اش تصمیم خواهیم گرفت. پس من نمی آیم سریال «دردسرهای عظیم ۲» را که ویژه باکس طراحی شده، به این راحتی کنار بگذارم. این دوستان با قدرت کارشان را انجام می دهند و احتمالاً بزودی سر صحنه آنها خواهم رفت. گاهی هم این گزینه ها را با شگرد مدیریتی مطرح می کنیم تا کورس رقابتی ایجاد شود و کیفیت کار بالا رود که انگیزه ایجاد می کند. سریال «زشت و زشت تر» هم اصلاً گزینه ماه رمضان نبوده است. ما می خواستیم فشار بیاوریم تا «زشت و زشت تر» زودتر آماده شود تا جای «در حاشیه» بیاید و «شمعدونی» را که ۵۳ قسمت داشت، برای بعد از ماه مبارک رمضان نگه داریم بعد دیدیم این میسر نیست و نمی رسد، برنامه را با کوتاه کردن قسمتها و تدوین دوباره «شمعدونی»، عوض کردیم تا در ۴۸ قسمت به پایان برسد.
نظرات درباره «شمعدونی» چطور بوده است؟
– این سریال در آغاز راهش قرار دارد و کار جذاب و خوبی است. در یک قصه خانوادگی، کاراکترهای شیرینی را داریم و بازیگری از عرصه تئاتر مثل محمد نادری که فکر می کنیم می تواند مثل بهنام تشکر یا هومن برق نورد موفق باشد.

ابهامی دیگر درباره «در حاشیه» وجود دارد که ابتدا گفته شد در نود قسمت با محوریت پزشکی تولید می شود و دکورهای شیکی هم بـا هزینه بالا برایش ساخته شد، اما به نظر می رسد اعتراض پزشکان پرونده آنرا در ۳۰ قسمت بست. حتی برخی از بازیگران که نامشان در تیتراژ آمد، جلوی دوربین نرفتند، مثل الیکا عبدالرزاقی، نیما فلاح و سحر ولد بیگی. تلویزیون در زمینه حمایت از مجموعه مهران مدیری با قدرت عمل کرد، اما چرا توضیح واضحی درباره آن اعلام نشد و گفته شد از اول قرار بود تنها در ۳۰ قسمت این مضمون ساخته شود؟
– کجا از ابتدا مشخص بود این سریال طی ۹۰ قسمت در بیمارستان خواهد بود؟
به خاطر آنکه اصلاً دکورسازی در آن حجم و هزینه برای ۳۰ قسمت منطقی نیست و همچنین قضیه بازیگرانی که اسمشان در تیتراژ بود، اما هرگز دیده نشدند.
– وجود اسم بازیگران در تیتراژ، لزوماً برای استفاده از آنها در تمام قسمتهای یک سریال ایجاد نمی کند. این قضیه به ویژه در کارهای قبلی آقای مدیری هم دیده شده است که اسم بازیگری در قسمتهای اول آمده، اما در پایان سریال شاهد بازی او بودیم. این سریال با نام «اتاق عمل» در ۹۰ قسمت طراحی شد و قرار بود در حوزه پزشکی کار شود. همن اول سه فصل ۳۰ قسمتی طراحی شده بود که فاز اول هر آنچه که دیدید اتفاق می افتاد، در فاز سوم با فاصله ای ان کاراکترها را می دیدیم و در فصل آخر دوره سالمندی آنان می آمد. ما پیش بینی بروز واکنشها نسبت به این سریال را نیز داشتیم و در جریان پخش هم نمی خواستم مواجهه ای میان مردم و جامعه پزشکی بر سر مجموعه در بگیرد و بی اعتمادی ایجاد شود. در نتیجه بررسی های ابتدایی، ما بهتر دیدیم این موارد در ۳۰ قسمت دستمایه قرار گیرد و سپس وارد حوزه دیگری شود. ضمن آنکه در حمایت از کار هم نگذاشتیم و مدام تاکید کردیم این سریال فانتزی و غیر واقعی است. دو گزینه جذاب برای فاز دوم در نظر داریم که یکی اش زندان است. حتی در فکر هستیم آیا دو فاز بعدی را یکجا تولید و پخش کنیم و یا هر کدام مجزا پخش شود.

ما حتی ابتدای پخش هم این ریسک را کردیم که تنها با هشت قسمت آماده، آنرا روی آنتن بردیم تا نوروز به بعد، کاری کمدی برای مردم داشته باشیم و انصافاً گروه تولید سنگ تمام گذاشتند. و اغلب تا نیمه‌های شب تصویربرداری انجام می‌شد. کار به آنجا رسید بعضی شبها نیم ساعت مانده به آنتن، قسمت جدید می‌رسید. به دلیل همین فشار کاری، به این نتیجه رسیدیم فصل اول ۳۰ قسمت نخواهد شد و بهتر است در تعداد کمتری بسته شود. حتی در بخش پشت صحنه هم گفتیم برداشتهای کمتری را بگذاریدکه برای مردم تکراری نشود و جذابیتش را از دست ندهد. سریال هم شکر خدا پر بیننده بود و به نظرم حواشی منفی ایجاد شده و اعتراضات بیجا بود. برای فصل دوم، ما چهار پنج موضوع را در دست بررسی داریم که شخصاً زندان را بیشتر می‌پسندم. یک سوژه جذاب دیگر هم مطرح شده که نمی‌توانم بگویم، بگذارید غافلگیر شوید! (با خنده). در لوکیشن زندان، امکان رویارویی این کاراکترها با دیگر مجرمان و یا حتی کسانی که ناخواسته به بند افتاده‌اند وجود دارد. از سویی در لوکیشن بیمارستان حضور خانواده‌ها کمرنگ بود، اما در زندان امکان حضور اعضای خانواده برای ملاقات وجود دارد و اینکه دوربین با آنان به خارج از محوطه زندان و منزل هم برود. زندان این بستر را به ما می‌دهد.
درباره روند پخش HD شبکه سه هم توضیح دهید.
ـ همگام شدن با پیشرفت‌های تصویری دنیای مدرن اجتناب ناپذیر است و در برخی از کشورها آنالوگ را سوئیچ آف کردند و با گذر از دیجیتال، تبدیل به HD شده‌اند. HD قاب تصویر است و البته می‌تواند در محتوا هم تأثیر بگذارد. آنچه می‌بینید با رنگ و لعاب بهتر و جزئیات دقیق‌تر است و کار را سخت‌تر هم می‌کند. به این معنی که در همه اجزای تولید اعم از گریم، نورپردازی و تصویربرداری تحول خواهیم داشت. ضمن آنکه با ارتقای سطح کیفی تخصصی افراد، گرافیک برنامه‌ها هم بهتر می‌شوند. بزودی گرافیک جدید شبکه سه را نیز رونمایی خواهیم کرد و نیروی انسانی ما به روزتر خواهد شد. تولید و پخش همزمان باید HD شود. در نتیجه با حمایت دکتر سرافراز، قرار شده شبکه سه اولین شبکه فول HD سیما از حیث تولید و پخش باشد. حتی دوستان واحدهای خبر و بازرگانی هم در این راستا برنامه‌ریزی کرده‌اند؛ چون آگهی‌ها هم در این صورت نمی‌توانند SD باشند و باید HD تولید شوند.
روی تعرفه‌ها هم تأثیر می‌گذارد طبعاً…
ـ بله همین طور است. در این صورت شبکه‌های دیگر هم به سرعت در این مسیر حرکت خواهند کرد که ضرورت دارد. در حال حاضر هم اغلب تولیدات ما HD هستند و فعلاً در تدوین SD می‌شوند تا بعدها با تحقق این امر، مشکلی نداشته باشیم. حتی در زمینه پخش برنامه‌های قدیمی، در تمام دنیا هم یکباره روند HD شدن شبکه‌ها صورت نگرفته است. ما هم برنامه‌های قدیمی را به صورت ۱۶ × ۹ پخش خواهیم کرد و برنامه‌های HD هم به همین شکل روی آنتن می‌روند.


زمان پخش آگهی‌ها هم چه در ابتدا و چه میان برنامه‌ها هم گویا کمتر شده است.
ـ بله طبق برنامه‌ریزی آقای سرافراز در دور جدید فعالیت همه چیز باید بر اساس اصول پیش رود و آگهی‌ها هم از این امر مستثنی نیست. نرخها باید عوض شوند و طبق مصوبه دولت، سازمان باید از طریق باکس بازرگانی و مشارکت‌های درون برنامه‌ای بخشی از هزینه‌های خود را تأمین کند. ما منبع درآمد دیگری نداریم. پس در گام اول بی‌شک برخی محصولات ریزش پیدا می‌کنند و بعضی هم تایم خود را کاهش می‌دهند. در بلندمدت، اما این نقصان حل خواهد شد. در کل آقای سرافراز خواسته‌اند به قیمت جذب آگهی و تأمین بودجه از طریق آگهی‌ها، بیننده‌ عاصی نشود. مثلاً در قالب برنامه‌های آشپزی یا تفریحی با لوگوی مشخصی که در سمت چپ کادر دیده می‌شود، تبلیغ درون برنامه‌ای هم داریم که حجم آگهی‌های مستقیم کنترل شوند. حتی به این اندیشیده‌ایم که در بازپخش برنامه‌های مشارکتی، منافع سازمان حفظ شود و این مسئله در قراردادها مدنظر قرار می‌گیرد. بر همین اساس از تبلیغ رو و مستقیم تا حد امکان خودداری می‌کنیم. حتی بررسی می‌کنیم که وجه اسپانسرینگ به شیوه‌ای در سریالها مطرح شود که در صورت حذف در بازپخش، لطمه‌ای به روایت وارد نکند.
با این وصف مهمترین چالش این روزهای تلویزیون همین کمبود بودجه است.
ـ بله، ما بدهی‌های زیادی از گذشته داریم و اگر بخواهم رقمی‌ارائه کنم، شاید نقدی بر مدیریت قبلی تلقی شود، اما شبکه سه برای موفق شدن با این فرآیند HD شدن، دست کم چهل میلیارد تومان بودجه نیاز دارد.
(بانی فیلم آنلاین/ هادی داداشی)