ناخن‌ها از کراتین ساخته می‌شوند که در واقع پروتئین مو و پوست نیز است؛ گرچه ناخن شکل ویژه‌ای از کراتین دارد که جنسی مشابه ترکیبات شیمیایی شاخ حیوانات است. بعلاوه این که ناخن مقادیری کلسیم، آهن و روی نیز دارد. بد نیست بدانید آب قادر است از ناخن عبور کند به همین دلیل هم تماس مداوم با آب و شوینده‌ها می‌تواند ناخن را خشک و شکننده کند. آیا می‌دانید چه عواملی باعث رشد بهتر و سلامت ناخن‌ها می‌شود؟

دکتر محمدعلی نیلفروش‌زاده، متخصص پوست و مو و رئیس مرکز تحقیقات پوست و سلول‌های بنیادی دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفت‌وگو با جام‌جم می‌گوید: متوسط رشد ناخن سه میلی‌متر در ماه است ولی بین ۴٫۴ تا ۱٫۹ میلی‌‌متر در ماه متغیر است. جالب این که حاملگی هم باعث افزایش سرعت رشد و سوءتغذیه باعث کاهش آن می‌شود. همچنین بعضی بیماری‌های شدید نیز اختلال در رشد ناخن را به همراه دارند که ازجمله آنها می‌توان به اوریون و تیفوئید اشاره کرد. در عین حال، ژنتیک یکی از عوامل موثر بر رشد ناخن است طوری که در برخی خانواده‌ها رشد ناخن سریع‌تر و در بعضی کندتر است.

آیا محصولات تقویت‌کننده ناخن واقعا تاثیر دارند؟

به گفته دکتر نیلفروش‌زاده تقویت‌کننده‌های ناخن برای استفاده روی ناخن‌های خیلی ضعیف و شکننده و ورقه ورقه شده در کوتاه‌مدت مفید هستند، اما اگر شما از آنها برای مدت طولانی‌تر از سه هفته استفاده کنید، ناخن‌ها بیش از اندازه سفت شده و همین مساله باعث می‌شود در معرض شکسته شدن، ورقه ورقه شدن و… قرار بگیرند. در این میان فراموش نکنید یک روش خوب و مفید برای داشتن ناخن‌های سالم و محکم، مالیدن کرم دست و روغن‌های گیاهی روی ناخن‌ها و پایه آنها پس از هر بار شست‌وشوی دست است.

کاشت ناخن، نه؟!

نگهداری ناخن‌های کاشته شده در طولانی‌مدت می‌تواند باعث واکنش‌های شدیدی چون عفونت پوست اطراف ناخن‌ها، شل شدن ناخن‌ها و درماتیت شود. خانم‌هایی که مدام از ناخن‌های مصنوعی و کاشته شده استفاده می‌کنند متوجه می‌شوند که ناخن‌های طبیعی آنها نازک‌تر و مات‌تر شده است. حالا اگر اصرار زیادی روی کاشت ناخن دارید به توصیه دکتر نیلفروش‌زاده هر سه ماه یک بار ناخن‌های کاشته شده را بردارید و اجازه دهید ناخن‌های طبیعی استراحت کنند.

عوارض ناخن جویدن؟

خیلی‌ها فکر می‌کنند ناخن جویدن فقط در بچه‌ها دیده می‌شود در حالی که بسیاری از بزرگسالان هم از این مشکل رنج می‌برند. اگر کودک برای مدت کوتاهی ناخن‌هایش را بجود یا انگشتش را بمکد عادی است، ولی وقتی این عادت دائمی و شدید شود، والدین باید در پی درمان آن باشند. در واقع علاوه بر احساس خجالت به دلیل جویدن ناخن و داشتن ناخن‌های زشت، اثرات منفی و خطرناک دیگری نیز این عادت زشت دارد که ازجمله مهم‌ترین آنها باید به عفونت‌های دهان اشاره کرد؛ چراکه موقع جویدن ناخن، معمولا دست‌ها کثیف و آلوده هستند و به این ترتیب ورود باکتری‌های روی دست به دهان باعث عفونت دهان، لب‌ها و لثه خواهد شد. در این میان مشکلات دندانی را هم نباید نادیده گرفت.

به گفته دکتر نیلفروش‌زاده، ناخن‌ها سفت هستند و جویدن آنها کار سختی است. پس اگر ناخن‌هایتان را بجوید، دندان‌ها بخصوص دندان‌های جلویی خود را خراب می‌کنید. پس علاوه بر داشتن دست‌هایی زشت، دندان‌های جلویی شما دچار ترک‌ و شکسته می‌شوند. همچنین جویدن ناخن باعث می‌شود ناخن‌ها ضعیف و سست شده و باکتری‌ها و قارچ‌ها وارد ترک‌های کوچک و زخم‌های روی ناخن شوند. البته اگرچه برخی انواع عفونت‌های ناخن براحتی درمان می‌شود ولی برخی دیگر مثل قارچ ناخن به درمان‌های زمانبر نیاز دارند.

چه بیماری‌هایی روی سلامت ناخن‌ها تاثیر می‌گذارند؟

به گفته دکتر نیلفروش‌زاده، برخی مشکلات ناخن نشان‌دهنده اختلالات داخلی است. به عنوان مثال کمرنگی یا سفیدی ناخن‌ها معمولا به دلیل افزایش سن است، اما گاهی اوقات می‌تواند نشان‌دهنده یک بیماری جدی مثلا کم‌خونی، نارسایی قلبی، بیماری‌های کبد، سوءتغذیه و… باشد. همچنین ناخن سفید با حاشیه‌های تیره‌تر معمولا نشان‌دهنده مشکلات کبدی مثل هپاتیت است. زردی انگشتان دست نیز از دیگر علائم مشکلات کبد است.از طرفی یکی از شایع‌ترین علت‌های زردی ناخن، عفونت قارچی است با این حال در موارد نادر زردی ناخن می‌تواند نشان‌دهنده مشکلات جدی مثلا تیروئید شدید، بیماری ریوی یا پسوریازیس باشد. در عین حال ناخن مایل به آبی می‌تواند یکی از علایم مشکلات ریوی، ناخن‌های موج‌دار علامت اولیه پسوریازیس یا ورم مفاصل التهابی و ترک خوردن و جدا شدن، خشکی و شکنندگی ناخن‌ها که اغلب ترک خورده و از هم جدا می‌شوند مربوط به بیماری تیروئید است. خطوط تیره زیرناخن بعضی وقت‌ها به دلیل بیماری ملانوماست که خطرناک‌ترین نوع سرطان پوست محسوب می‌شود.

بهترین روش گرفتن ناخن با ناخن‌گیر

ممکن است ناخن گرفتن موضوعی ساده به نظر برسد، اما در اغلب مواقع اگر بدرستی انجام نشود می‌تواند مشکلاتی مثل شکاف‌های ناخن یا فرو رفتگی ناخن در گوشت را به وجود بیاورد. به گفته دکتر نیلفروش‌زاده، بهترین روش استفاده از ناخن‌گیر تمیز و سپس سوهان کشیدن است.

هرگز سعی نکنید ناخن‌ها بویژه ناخن‌های پا را برای این که مثل شکل انگشت پا شوند، گرد بگیرید بلکه آنها را صاف کوتاه کنید تا از فرو رفتن ناخن در گوشه‌های گوشت انگشتان پا جلوگیری کنید. بعد از گرفتن ناخن‌ها با استفاده از سوهان ناخن، سطوح غیرهموار و خشن را صاف و یکدست کنید، اما زمانی که سوهان می‌کشید این کار را در یک جهت انجام دهید.

پریسا اصولی‌ – جام جم