به گزارش سوکا به نقل از پایگاه اطلاع رسانی شبکه خبر، حسن قشقاوی با اشاره به ابعاد حادثه منا در برنامه تیترامشب گفت: موضوع منا به قدری دلخراش است که بازهم ابعاد ناگفته فراوانی دارد، کوتاهی عربستان، تلاش برای شناسایی مفقودین و غیره از جمله ابعاد پنهان این فاجعه است.

معاون کنسولی وزیر امور خارجه در ادامه افزود: از آغاز ماجرا دو ستاد شکل گرفت یکی در وزارت خارجه و دیگر در سطح معاونت اول ریئس جمهوری بود، نخست ما در وزارت خارجه، بعثه، هلال احمر تشکیل جلسه دادیم، در آن زمان قطعا حال مساعدی نداشتیم اما باید این موضوع پیگیری می کردیم، که طرف سعودی از حضور ما برای اعزام به عربستان جلوگیری کرد ما هیئت دوم را اعزام کردیم که طرف سعودی تلاش کرد تا ویزا را برای هیئت چهار نفره صادر نکند که این نقشه شوم با رایزنی هایی که صورت گرفت به شکست انجامید؛ اولین شوک خبری این بود که عربستان ۷۰۰ تن از حادثه دیدگان منا را به خاک سپرده بود که از این تعداد ۴۰ تن ایرانی بودند که ما آنها نبش قبر کردیم و اگر جلوی طرف سعودی را نمی گرفتیم بازگشت اجساد به ایران غیر ممکن می شد؛ ما تلاش کردیم تا در روند دفن اجساد خللی ایجاد کنیم.

وی افزود: اینجانب پیامی را به دکتر روحانی و دکتر لاریجانی دادم، متن پیام این بود که اگر بتوانیم تا ۲۴ ساعت آینده جلوی عربستان را بگیریم بقیه کارها هم شدنی اند در غیر این صورت هرگونه پیگیری های بعدی بی فایده خواهد بود.

قشقاوی یادآور شد: ما بعد از ظهر همان روز در بین اجساد بودیم، هلال احمر، سازمان حج و زیارت و همه دست به دست هم دادند تا اجساد به سرعت شناسایی شوند، حقیقتا صحنه دردناکی بود، ساعت ۷ غروب در اولین روز به ما اعلام شد که در محل وزارت خارجه عربستان جلسه ای برگزاری می شود که برای ما خبر خوبی بود، ما ملاقاتی را با اعضای اصلی ستاد حج عربستان داشتیم، مهمترین صحبت های ما در این جلسه این بود که اجساد ایرانی را دفن نکنید، این در حالی بود که طرف سعودی برای دفن نکردن اجساد حجاج ایرانی بر سر ما منت می گذاشت. در پایان مذاکرات ما مطلع شدیم که متن پیام رهبر انقلاب به دو زبان مخابره شده، در طرف سعودی حول و ولایی افتاد، آنها ادعا می کردند که رهبرانقلاب موضع تندی در پیش گرفته و آنها از این موضع ایشان به وحشت افتاده بودند، ما هم در پاسخ گفتیم که موضع رهبر انقلاب در پاسخ به رفتار گستاخانه شما بوده چراکه رفتار طرف سعودی محترمانه نبوده است.

او افزود: در ملاقات دوم کارها بهتر پیش رفت و موضوع انتقال اجساد به ایران مطرح شد اگرچه طرف سعودی در روند همکاری خللی ایجاد می کرد اما در نهایت اجساد شهدای منا به ایران منتقل شد؛ وزارت خارجه در این میان در خط مقدم جبهه بود.

معاون کنسولی وزیر امور خارجه ادامه داد: در مراحل بعد، تلاش کردیم در سطح بین المللی و قضایی موضوع را پیگیری کنیم، ما این موضوع را در تمام جلسات بین المللی مطرح کردیم، ۵۷۰ ملاقات رسمی و غیررسمی سیاسی با مقامات مهم جهانی در این حوزه صورت گرفت تا این موضوع به صورت بین المللی به گوش جهان برسد.

او تصریح کرد: اما در زمینه قضایی معمولا روند رسیدگی بسیار کند و زمان بر است، با این حال ما آمادگی خود را در قالب تشکیل یک هیئت بین المللی برای رسیدگی به این موضوع اعلام کردیم که متاسفانه بجز یکی دوکشور هیچ کشوری حاضر نشد علیه عربستان طرح دعوی کند.

قشقاوی گفت: ما با همه وکلای بزرگ داخلی و بین المللی نیز ملاقات هایی داشتیم و دو مرجع بزرگ برای پیگیری مطالبات جهانی پیدا کردیم و در نهایت به این نتیجه رسیدیم که این پیگیری ها در سطح بین المللی امکانپذیر نیست، نه دیوان بین المللی کیفری و نه حقوقی به این موضوع رسیدگی نمی کند زیرا عضویت عربستان در این دو دیوان کامل نیست، با این حال هر وکیلی ادعا کند که می شود به این موضوع رسیدگی کرد، ما استقبال می کنیم.

او اظهار کرد: اقامه دعوی در داخل ایران هم ممکن نیست، زیرا دولت ها دارای مصونیت سیاسی هستند و نمی توان یک طرفه کشوری را محاکمه کرد، اما به لحاظ محتوایی حق با ایران است حتی با قوانین عربستان نیز حق با ایران است و عربستان باید به طرف ایرانی دیه دهد.

معاون کنسولی وزیر امور خارجه در ادامه افزود: ما (ایران) سرسختانه این موضوع را تا رسیدن به نتیجه نهایی به شدت دنبال می کنیم اگرچه نامه هایی هم به سازمان ملل نوشته ایم، اما طرف سعودی اعمال نفوذ می کند و همین امر موجب شده تا جامعه جهانی نسبت به حادثه منا سکوت اختیار کند.