اگر در چند سال اخیر حریم آرامگاه کوروش به خاطر زمین های کشاورزی و ساخت کارخانه و چند بنای دیگر به خطر می افتاد و اجرای طرح های عمرانی مانند ساخت سد سیوند در نردیکی آن دوستداران میراث فرهنگی را نگران می کرد، اکنون قرار است طرح دیگری در آن اجرا شود.

طرحی که برعکس همه این اتفاقات، به دست فعالان گردشگری طراحی شده و قرار است بار دیگر استان فارس و مجموعه های جهانی آن از جمله آرامگاه کوروش را با طرح «باغ حقوق بشر» معرفی کند.

مهریه ای که باغ حقوق بشر شد

در این میان مریم سلیمانپور، یکی از ساکنان سعادت شهر که به همراه خانواده اش به فعالیت های گردشگری در حوزه بوم گردی می پردازد باغی با مساحت سه هزار متر مربع که مهریه اش بوده را در اختیار این طرح قرار داد تا از یک باغ خشک به باغی پر از درخت تبدیل شود که آبادگرانش گردشگران داخلی و خارجی هستند.

امیر امیری، همسر مریم سلیمانپور هم خانه ای به نام کلبه «آقامیر» دارد که به عنوان یکی از مجموعه های گردشگری و اقامتی در حوزه بوم گردی استان فارس شناخته شده و گردشگران خارجی زیادی به آنجا می روند.

وی که ایده اولیه باغ حقوق بشر را از آرش نورآقایی، رئیس کانون انجمن های صنفی راهنمایان گردشگری کشور گرفته، گفت: خانه های سعادت شهر در ۱۵ کیلومتری آرامگاه کوروش همگی دارای باغ هستند. این باغ ها در چند قدمی هر خانه واقع شده و به صورت استراتژیک دارای درخت انگور هستند در دوره های مختلف سعادت شهر نیز به نام باستانی آن یعنی «کمین» شناخته می شد. کمین به معنای شکارگاه و شهر شیرینی بوده است.

وی افزود: برخی از درختان سعادت شهر بیش از ۲۰۰ سال قدمت دارند و از سوی دیگر در فرهنگ ساکنان منطقه این است که باغ را مهریه نوعروسان می کنند. همسر من هم باغ مهریه اش را در اختیار این طرح قرار داد. پس از آن ما نام کلبه آقا میر را به نام کلبه حقوق بشر تغییر دادیم.

احیای چهارباغ ایرانی پاسارگاد

امیری و خانواده اش در باغچه کوچک این کلبه به صورت پایلوت درختی کاشته اند تا طرح باغ حقوق بشر اجرایی شود. قرار است که هر گردشگر درخت قابل کشت در این منطقه را انتخاب و به نام خودش در این باغ بکارد. در این منطقه درخت های انگور، انار، گردو، بادام، سیب، انجیر، گلابی، هلو، شلیل و زرد آلو قابل کشت هستند اما قرار نیست که باغ حقوق بشر فقط درخت میوه داشته باشد.

طراحی چهارباغ ایرانی در این باغ هم اجرا می شود و در حاشیه های اصلی آن، درختان تزئینی کاشته خواهد شد. نگهداری از درختان باغ هم بر عهده همین خانواده است تا زمانی که به یک باغ بزرگ تبدیل شود در آن صورت از جامعه محلی برای نگهداری باغ استفاده خواهد شد.

امیری می گوید که باید به جمع بندی نهایی درباره اجرایی شدن این طرح برسیم به عنوان مثال پیشنهاد شده که گردشگران خارجی در هر «الک» (واحد سنجش باغ) که مختص به کشور خودشان است، درخت بکارند. در آن صورت گردشگران کنار هموطنانشان درخت می کارند.

خانواده امیری بر این باور هستند که فرهنگ درختکاری در میان ایرانیان و حتی جهانیان یک اقدام پسندیده است و اگر کسی در جایی یک درخت به دست خودش کاشته و یا به نام خودش ثبت کرده باشد، تعلق خاطری به آن دارد. ما می توانیم این امکان را به گردشگران بدهیم که در کنار تدوین کننده منشور حقوق بشر، مالکیت درختی با نام خودشان را داشته باشند. در این زمینه مسئولان شهر هم با ما همکاری کرده اند حتی فرماندار سعادت شهر، مسئول ایده پردازی است که در این زمینه همکاری خوبی دارد او حتی در بخش گردشگری نیز صاحب نظر است.

کاشت اولین درخت گردشگران خارجی

گردشگرانی که نتوانند به دست خودشان درخت بکارند، از طریق سایت این باغ اقدام می کنند حتی به گفته آرش نورآقایی پِژوهشگر گردشگری و رئیس انجمن راهنمایان گردشگری کشور یکی از بانک های کشور حاضر شده تا درگاه پرداخت اینترنتی این سایت را نیز پشتیبانی کند.

نورآقایی از کاشت اولین درخت در باغ حقوق بشر توسط گردشگران خارجی خبر می دهد و می گوید: گروه نه نفره ای از گردشگران آلمانی مهمان کلبه حقوق بشر شدند و «بریجیت ولزن باخ»، مدیر بازرگانی یک شرکت آلمانی فعال در زمینه کامپیوتر یک درخت انگور در باغچه این خانه کاشت تا به فاصله دو هفته دیگر به محل باغ انتقال داده شود. این درخت با نام همان گردشگر ثبت خواهد شد.

پیش از این، درختان دیگری به همت خانواده میری (امیر میری، مریم سلیمانپور، آریامرد میری)، خانواده مهشید علوی از اعضای انجمن صنفی راهنمایان گردشگری استان تهران و آرش صادق زاده (صاحب سایت گردشگری Trip to Persia) کاشته شد. یک درخت هم به نام «کانون انجمن های صنفی راهنمایان گردشگری سراسر کشور» و یک درخت دیگر به نام «انجمن صنفی راهنمایان گردشگری استان تهران» کاشته شده بود.

اکنون قرار است تا طرح «پردیس حقوق بشر» جمع بندی شده و به مرحله اجرا در بیاید ولی این تنها فعالیت کلبه اقامتی و گردشگری آقامیر نیست.

این خانواده فعال در حوزه گردشگریٰ فرشی با هزاران گره نیز طراحی کرده اند که گل وسط این فرش خرس قهوه ای منطقه پاسارگاد است.

یادگاری که قرار است توسط گردشگران پاسارگاد باقی بماند. این فرش در اندازه ۸۰ در ۱۰۰ سانتی متر توسط توریست هایی که به کلبه آقامیر می آیند بافته می شود.

نخ های به کار رفته در آن پشم خالص است و در حاشیه آن نقش پرچم کشورها نیز وجود دارد. دور تا دور فرش گل قالی های قدیمی است که به آن پنجه خرس می گویند. با این کار هم قالی با طرح های پنجه خرس احیا می شود و هم گردشگران در بافت آن مشارکت می کنند.(مهر)