طی چند روز گذشته و براساس اخبار رسیده از جنگل ابر، اجرای طرح «انتقال آب از سرچشمه های قطری» در استان گلستان به استان سمنان که از سال ۸۶ آغاز و به دلیل تخریب جنگل ابر متوقف شد، از چند روز پیش و با استقرار یک دستگاه بیل مکانیکی در این منطقه دوباره از سرگرفته شده است.

صدمات جبران ناپذیر

منابع محلی و فعالان محیط زیست در گفت وگو با جام جم دلیل اجرای دوباره این طرح را اصرار مسئولان اجرایی و نمایندگان استان سمنان در مجلس دانسته و می گویند قرار است برای اجرای عملیات لوله گذاری پروژه «انتقال آب از چشمه های قطری که در جنگل ابر واقع شده، بیش از ٣٢٠ اصله درخت قطع و بخش وسیعی از پوشش گیاهی جنگل تخریب شود که این فقط بخش کوچکی از خسارات کوتاه مدت وارده به جنگل خواهد بود و خسارات طولانی مدت آن بسیار خطرناک و جبران ناپذیر خواهد بود؛ پیامدهایی که اتفاقا مانع از تائید طرح توسط مشاور زیست محیطی آن شده و به گفته مسئولان محیط زیست و سازمان جنگل ها هیچ مجوزی از این سازمان ها برای اجرا شدن ندارد.

قائم مقام سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور ضمن مخالفت شدید این سازمان با اجرای این طرح به جام جم می گوید: این طرح نیز مانند بسیاری از طرح های مشابه دیگر ارزیابی زیست محیطی ندارد و مسئولان و متولیان اجرای طرح بدون هیچ گونه ارزیابی زیست محیطی و استعلام از سازمان جنگل ها و محیط زیست به اجرای آن مبادرت کرده اند، به همین دلیل اولا ما با ادامه اجرای آن بشدت مخالف هستیم و ثانیا در صورتی که جزو طرح های ملی و لازم الاجرا باشد، حتما باید به روشی اجرایی شود که حداقل آسیب را به جنگل برساند که در این راستا استفاده از ماشین های سنگین مطلقا ممنوع است و در صورت مشاهده به صورت قانونی با آن برخورد خواهد شد.

ممنوعیت تغییر در عرصه های طبیعی

ناصر مقدسی می افزاید: جنگل ابر با پیگیری های فراوان اواخر سال گذشته به عنوان یک منطقه حفاظت شده اعلام شد و یک منطقه وقتی «حفاظت شده» اعلام می شود به این معنی است که با دیگر مناطق متفاوت بوده و از حساسیت و شکنندگی خاصی برخوردار است و بنابراین باید اجرای هر طرحی در آن در نهایت احتیاط و درایت انجام شود. از سوی دیگر طبق قانون اساسی هر گونه تغییر در عرصه های طبیعی که موجب تغییرهای غیرقابل تجدید شود، ممنوع و غیرقانونی است و از آنجا که تخریب پوشش گیاهی جنگل ابر به دلیل خاص و منحصربه فرد بودن آن تجدیدپذیر و قابل جبران نیست، لذا این طرح نباید اجرا شود.

وی درخصوص این سخن مسئولان استان سمنان که می گویند برای طرح حدود ۲۵ میلیارد تومان هزینه کرده اند و حال امکان توقف آن نیست هم می گوید: اولا از ابتدا نیز اشتباه کرده اند که برای طرحی کارشناسی نشده و بدون مجوز از بیت المال هزینه کرده اند و ثانیا اگر هیچ راهی جز اجرای طرح نباشد باید انجام آن به صورت یدی و بدون استفاده از ماشین آلات و قطع هرگونه درخت و پوشش گیاهی و یا ایجاد جاده دسترسی انجام شود. در هر صورت یگان حفاظت سازمان جنگل ها و نیروهای محیط زیست بشدت پیگیر ماجرا خواهند بود و در صورت مشاهده هرگونه تخلف، برای آن پرونده تخلفاتی تشکیل داده و با آن برخورد خواهند کرد.

مخالفت سازمان جنگل ها

بهزاد انگورج معاون سازمان جنگل ها نیز، از مخالفت صریح این سازمان با این طرح خبر داده و می گوید:

استان سمنان باید از روش های دیگری برای کمبود آب این استان استفاده کند که یکی از مهم ترین آنها اصلاح الگوی مصرف است و سازمان جنگل ها اجازه نمی دهد که جنگل ارزشمندی مانند جنگل ابر تاوان الگوی نادرست مصرف آب در دیگر استان ها را بدهد.

دامن گیر، مدیرکل محیط زیست استان سمنان نیز با بیان این که مجوز اجرای این طرح توسط مسئولان و مدیران دولت قبل صادر شده و اکنون مورد تائید ما نیست، به جام جم می گوید: مسئولان استان سمنان و بویژه استاندار می گویند از آنجا که حدود ۹۰ درصد از طرح اجرا شده، مابقی آن نیز باید اجرا شود، با این حال اداره محیط زیست استان و حتی کشور مخالفت جدی خود را با ادامه این طرح و هرگونه طرح عمرانی جدید در جنگل ابر ابراز داشته و از هم اکنون بصراحت اعلام می کنیم که در صورت ادامه اجرای طرح با آن برخورد خواهیم کرد و نیروهایمان را نیز برای رصد این ماجرا به منطقه اعزام می کنیم.

جلوی تخریب بیشتر را بگیرید

در همین حال مدیرعامل یکی از موسسه های زیست محیطی در استان سمنان که از ابتدای امر در جریان اجرای این طرح بوده، با بیان این که فعلا اداره منابع طبیعی استان سمنان مانع کار و فعالیت ماشین های راهداری در منطقه شده است، به جام جم می گوید: از آغاز اجرای طرح تاکنون حدود ۲۴ میلیارد تومان برای اجرای طرح انتقال آب هزینه شده و حدود ۲۴ میلیارد تومان هم تخریب جنگل صورت گرفته است که این هزینه سنگین قرار است در نهایت آبی به میزان ۵۰ لیتر در ثانیه را از سرچشمه های قطری به شهر شاهرود منتقل کند.

سعید آقایان با بیان این که اجرای طرح اکنون به نزدیک چشمه ها و بخش انبوه جنگل رسیده است، می افزاید: تخریبات اساسی از این پس در جنگل ابر رخ خواهد داد، زیرا اولا اجرای آن مستلزم قطع درختان و پوشش گیاهی زیادی در جنگل است و ثانیا از آنجا که لوله گذاری در یک منطقه شیب دار و توسط ماشین های سنگین انجام می شود، موجب خالی شدن و فرو ریختن دیواره ارتفاعات و رانش زمین خواهد شد، ضمن این که به دلیل از بین رفتن سطوح متخلخل زمین و جنگل، از این پس دیگر آب باران جذب زمین نخواهد شد و باید منتظر وقوع سیلاب های متعدد و سهمگین در منطقه و وارد آمدن خسارات به مناطق پایین دست جنگل باشیم.

به گفته وی این طرح درحالی با این سطح از تخریبات در حال انجام است که هم اکنون در شاهرود شاهد هدررفت بخش عمده ای از آب مصرفی به دلیل فرسودگی شبکه آبرسانی هستیم و درصورتی که مسئولان هزینه اجرای طرح را برای به روزرسانی شبکه آبرسانی شاهرود صرف کنند، دیگر نیازی به انتقال آب به این شهر وجود نخواهد داشت.

اعتراض نمایندگان مجلس

طرح «انتقال آب از چشمه های قطری» مخالفت نمایندگان مجلس این استان را نیز در پی داشت. این مخالفت به حدی است که نمایندگان این استان در جلسه علنی مجلس، مخالفت خود را با اجرای این طرح اعلام کردند.

نوروزی، نماینده مردم علی آباد در مجلس نیز با تاکید بر این که مسئولان و نمایندگان گلستان به دو دلیل قطع درختان و تخریب جنگل ابر و همچنین موضوع کمبود شدید آب در گلستان و بویژه علی آباد با اجرای این طرح بشدت مخالف بوده و به هیچ وجه اجازه اجرای آن را نخواهند داد، می گوید: درصورتی که مسئولان استان سمنان و وزارت نیرو بر اجرای این طرح اصرار داشته باشند، استیضاح وزیر نیرو را در دستور کار مجلس قرار خواهیم داد.

فاطمه مراد زاده – ایران