ارزش یک بینایی خوب بر کسی پوشیده نیست، بنابراین لازم است در طول زندگی از بینایی خود محافظت کنیم و در حفظ سلامت آن بکوشیم. یکی از عوامل موفقیت در اجرای صحیح کار، داشتن یک بینایی کارآمد و خوب است و لازم است سلامت بینایی به طور سالانه در محیط‌های کار بسته به نوع کار و محیط و شرایط کاری توسط یک اپتومتریست سنجیده شود. در تمام دنیا یکی از وظایف اپتومتریست‌ها بررسی سلامت بینایی در محیط‌های کار است.

اپتومتریست‌ها یکی از اعضای تیم تخصصی طب کار هستند که در کنار بقیه معاینات تخصصی کارکنان در محیط‌های کاری به ارزیابی سلامت بینایی می‌پردازند. ارزیابی سلامت بینایی تنها اندازه‌گیری دید مرکزی با یک تابلوی بینایی ساده نیست، بلکه اپتومتریست طبق قوانین مصوب در وزارت بهداشت بینایی کارکنان را از لحاظ دید مرکزی، دید رنگ، دید سه‌بعدی، دید محیطی، دید دو‌چشمی و همچنین موارد تخصصی دیگر ارزیابی کرده و آن‌گاه می‌تواند این اطمینان را به شما بدهد که سیستم بینایی هیچ‌گونه عارضه‌ای نشان نمی‌دهد و سالم است یا این که در صورت وجود هر گونه اختلال در سیستم بینایی می‌تواند فرد را راهنمایی کند که این مشکل مربوط به چه اختلالی است و باید چه کار کرد یا این که به چه مرکز یا متخصصی برای پیگیری سلامت خود فرد باید مراجعه کند.

نکته قابل توجه این که سنجش تخصصی بینایی شما نه‌تنها سلامت چشم شما را تعیین می‌کند، بلکه وجود هر گونه نارسایی در بینایی مرکزی، بینایی محیطی، دید رنگ یا دیگر جنبه‌های بینایی شما ممکن است نشانگر یک بیماری سیستمیک یا عارضه‌ای در سیستم اعصاب مرکزی شما باشد. بنابراین مطابق جمله معروف «چشم آینه تمام‌نمای بدن است» سنجش بینایی شما توسط یک اپتومتریست می‌تواند سلامت کلی بدن شما را نیز به نوعی بررسی کند.

گاهی تعیین توانایی بینایی افراد در محیط‌های کار توسط افراد غیر‌ اپتومتریست انجام می‌شود در صورتی که این کار صحیح و اصولی نیست و ممکن است خطاهای بسیاری در این ارزیابی اتفاق بیفتد. در تیم‌های تخصصی طب کار ارزیابی بینایی کارکنان در محیط کار را حتما یک اپتومتریست عهده‌دار است وگرنه تنها سنجش دید با یک تابلوی دید ساده برای تعیین سلامت بینایی کافی نیست و غیر‌اصولی است .

یکی از نکات مهم دیگر در ارزیابی بینایی در محیط‌های کار این است که برای تجویز عینک مناسب برای افراد هرگز محیط‌های کار شرایط استاندارد معاینه تخصصی و تجویز عینک یا لنز را ندارند و هرگز نباید بر اساس یافته‌های معاینه در محیط کار عینک یا لنز خرید.

تجویز عینک یا لنز تماسی حتما باید در شرایط استاندارد معایناتی در مراکز خصوصی یا دولتی و توسط یک اپتومتریست یا چشم پزشک صورت گیرد و اقدام به تجویز عینک بر اساس نتایج یافت شده در محیط‌های کار اشتباه بوده و خطاهایی را به همراه دارد که فرد پس از تهیه عینک یا در همان ابتدا از عینک ناراضی بوده یا اگر در ابتدا مشکلی مطرح نباشد در دراز مدت می‌تواند آثار منفی با توجه به خطاهای اتفاق افتاده برای فرد ایجاد کند.

دکتر علی میرزاجانی

دانشیار گروه اپتومتری دانشگاه علوم پزشکی ایران