با حجم تولیدات برنامه‌های ورزشی در صداوسیما ممکن است پاسخ به این پرسش‌ها تا اندازه‌ای متفاوت باشد ؛ اما یک نکته مشترک وجود دارد و آن هدف برنامه سازان ورزشی است که می‌خواهند اقشار مختلف اجتماع را به سوی فعالیت‌های بدنی سوق دهند.

این فعالیت‌ها به صورت عمومی و تحت نام ورزش همگانی در جامعه مطرح است و حوزه‌های متعدد از جمله خانواده و آموزش و پرورش را دربرمی گیرد؛ بنابراین یک برنامه ورزشی خوب از صدا یا سیما باید بتواند مردم و مخاطبان را به انجام فعالیت‌های بدنی تشویق کند و میزان مشارکت مردم در فعالیت‌های ورزشی را افزایش دهد.

صدا برخلاف سیما جذابیت تصویری را که از طریق ورزش ایجاد می‌شود، ندارد از این‌رو برنامه‌سازی با رویکرد فعالیت بدنی در صدا به مراتب دشوارتر از سیماست. در این بخش از رسانه ملی پرداختن به فعالیت‌های بدنی به شیوه شنیداری است و مخاطب برای اجرای آن باید از قدرت ذهن و تصویرسازی ذهنی در انجام حرکات بدنی استفاده کند.

برنامه‌های زیادی در صدا با رویکرد ورزش پخش می‌شود و یکسری از این برنامه‌ها نیز با رویکرد قهرمانی و حرفه‌ای، نیم‌نگاهی به ورزش همگانی دارند؛ از جمله برنامه صبح و ورزش که صبح‌ها از رادیو ورزش پخش می‌شود.

صبح و ورزش یکی از قدیمی‌ترین برنامه‌های رادیو ورزش است که به صورت زنده از ساعت ۷ و ۱۵ دقیقه تا ۹ صبح و حدود ۱۰۵ دقیقه روی آنتن شبکه رادیویی ورزش می‌رود. این برنامه در بخش‌های مختلف تحلیلی و خبری به تازه ترین اتفاقات ورزش ایران و جهان می‌پردازد و برای کسانی که می‌خواهند در همان ساعات اولیه روز از اتفاقات شب قبل یا بامداد آن روز مطلع شوند و همین‌طور از برنامه رویدادهای ورزشی ساعت‌های آینده خبردار شوند، برنامه کاملا مفیدی است.

این برنامه در طول هفته و ماه تهیه‌کنندگان متفاوتی دارد و مجریان و کارشناسان برنامه نیز از اهالی رسانه‌های ورزشی برگزیده می‌شوند. مانند خسرو والی‌زاده (ورزشی‌نویس)، صدرالدین کاظمی (کشتی)، محمدرضا منصوریان (کشتی)، علی شاکری (والیبال)، شهاب قاسمی (فوتبال) و سعید علی‌آبادی (کارشناس ورزش). علاوه بر این کارشناسان که در روزهای هفته به نوبت از داخل استودیو رادیو ورزش با مخاطبان خود حرف می‌زنند، خانم‌ها زورق‌چیان و ریاحی گوینده‌های زن برنامه هستند و برخی روزها نیز مسئولیت اجرا به حافظ کاظم‌زاده یا سبحان اکرامی می‌رسد.

سرعت همراه با دقت

احمد طاهری، تهیه‌کننده قدیمی برنامه صبح و ورزش است که این روزها همراه عباد رضایی تهیه‌کنندگی برنامه را به‌عهده دارد.

وی درباره ریتم برنامه خیلی تاکید دارد تا نظم و سرعت خوبی داشته باشد و شنوندگان را از پای برنامه به موج‌های رادیویی دیگر نفرستد.

طاهری می‌گوید: هدف یک برنامه صبحگاهی داشتن ضرباهنگ متناسب با ساعات اولیه روز است. در این ساعات ما باید توجه داشته باشیم افرادی که تازه از خواب بیدار شده‌اند و برای رفتن به دانشگاه، محل کار یا مدرسه آماده می‌شوند به انرژی روانی مناسبی نیاز دارند که شنیدن یک برنامه خوب رادیویی با محتوای ورزشی می‌تواند به آنها کمک کند.

تهیه‌کننده برنامه صبح و ورزش با اعلام این‌که این برنامه باید به اقشار مختلف جامعه را مورد توجه قرار دهد، ادامه می‌دهد: سرعت توام با دقت شعار ماست؛ از این‌رو در طول برنامه بخش‌های مختلفی گنجانده شده تا سلایق مختلف را دربرگیرد.

مخاطبان ما همه گروه‌های سنی را شامل می‌شود. بعضی‌ها دوست دارند اخبار و اطلاعات به روز و دقیق در اسرع وقت به دستشان برسد و برخی هم به دنبال تحلیل رویدادهای ورزشی هستند.

از طرفی برنامه صبح و ورزش بخش‌هایی برای ورزش همگانی در نظر گرفته تا افرادی که در همان زمان مشغول فعالیت‌های بدنی می‌شوند بتوانند با نشاط بیشتر از برنامه ما استفاده کنند.

گفت‌وگوی ویژه با مهمانان تلفنی که اغلب مسئولان بالادستی ورزش ایران به شمار می‌روند، از بخش‌های مورد توجه طاهری است.

البته پیدا کردن مهمانان به فراخور رویدادها و اتفاقات ورزشی کار سختی است، اما طاهری می‌گوید: بیشتر مخاطبان ما بعد از شنیدن خبر، پیگیر آن هستند و ارتباطات تلفنی با مسئولان عالی‌رتبه ورزش با هدف استنادسازی خبر، آنها را راضی می‌کند. بر این اساس برقراری این ارتباطات در ساعات اولیه صبح اگر چه کار دشواری است، اما همکاری‌ها برای شفاف‌سازی در این مورد خوب بوده و بارها مسئولان از تریبون رادیو ورزش برای بیان واقعیت‌ها استفاده کرده‌اند. این امر بیانگر آن است که رادیو ورزش تلاش صادقانه و منصفانه‌ای برای بازگو کردن حقایق دارد.

زنگ ملی ورزش

زنگ ملی ورزش یکی از بخش‌هایی است که به ابتکار رادیو ورزش در برنامه صبح و ورزش گنجانده شده است. این بخش هر روز ساعت ۷ و ۳۰ دقیقه به صورت زنده و با حضور گزارشگر برنامه در یکی از مدارس تهران پخش می‌شود. ارتباط گوینده داخل استودیو با گزارشگر در مدرسه، زمانی که دانش‌آموزان برای فعالیت بدنی به صف شده‌اند، برای شنوندگان بسیار هیجان‌انگیز است، طوری که ۱۰ دقیقه در جریان ورزش صبحگاهی مدارس قرار می‌گیرند. طاهری می‌گوید: تماس‌های زیادی از سطح مدارس تهران و شهرستان‌ها داریم که طی آن مدیران مدارس تقاضا دارند زنگ ملی ورزش با همکاری رادیو ورزش در مدارس آنها به صدا درآید. این امر بازخورد مناسب زنگ ملی ورزش را در سطح ایران نشان می‌دهد و اتفاق خوبی برای گردانندگان رادیو ورزش است؛ زیرا هدف ما ایجاد الگوهای رفتاری مناسب برای ورزش همگانی است که مدارس پایگاه اصلی آن به شمار می‌آید.

محمد رضاپور

ورزش