دکتر عباس صداقت با بیان اینکه فلسفه ایجاد مراکز ماده ۱۶، همان دادگاه‌های درمان محور است، ادامه داد: وقتی ماده ۱۶ قانون مبارزه با مواد مخدر نوشته شد، براساس دادگاه‌های درمان محور بود، اما وقتی به اجرا درآمد، نگرانی‌هایی ایجاد کرد. مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، همواره تاکید داشته است که بر اساس شواهد علمی و تجربیات جهانی، معضل اعتیاد با درمان اجباری به هیچ عنوان قابل درمان نخواهد بود. براین اساس رویکرد جایگزین، ترویج و راه‌اندازی دادگاه‌های درمان مدار است.

وی در توضیح دادگاه‌های درمان محور ادامه داد: در این راستا در صورتی که فرد یا افرادی در ملاء عام اقدام به مصرف مواد مخدر کنند که جنبه تظاهر داشته باشد و باعث برهم زدن آرامش روانی جامعه و بافت منطقی آن شود، براساس حکم دادگاه باید مکلف شود که در یک بازه زمانی مشخص و کوتاه، نسبت به درمان خود اقدام کند. به این صورت که یا به یکی از مراکز دولتی یا خصوصی درمان سوء مصرف مواد مخدر مراجعه کند یا تحت پوشش برنامه‌های ملی کاهش آسیب قرار گیرد. درغیر این صورت به عنوان مجرم طبق قانون با او برخورد شود.

صداقت به چگونگی درمان اعتیاد در مراکز ماده ۱۶ قانون مبارزه با مواد مخدر اشاره کرد و به ایسنا گفت: تجمع مصرف کنند‌ه‌ها در یک دوره زمانی کوتاه و بدون هیچ برنامه‌ای برای درمان روان شناختی و حمایت‌های روان شناسی، هیچ نتیجه‌ای را در بر ندارد. این تجمع خطر شیوع رفتارهای پرخطر و در نتیجه شیوع بیماری‌های مرتبط با آن از جمله HIV را افزایش می‌دهد.

وی در پیشنهادی جهت درمان این افراد، افزود: مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت به عنوان یک بند الحاقی بر پروتکل اجرایی مربوطه، تاکید دارد تمام افرادی که به مراکز درمان اعتیاد مراجعه می‌کنند از نظر ابتلا به HIV مورد بررسی قرار گیرند و در صورتی که بیماری محرز شد، بر اساس دستورالعمل و پروتکل‌های کشوری به مراکز مراقبت و درمان HIV ارجاع داده شوند.

لزوم ارائه مستندات افزایش آمار ایدز در مراکز ماده ۱۶

وی با اشاره به اظهاراتی که درباره روند رو به گسترش HIV در مراکز ماده ۱۶ مطرح می‌شود، گفت: گفتن این نکته که میزان ابتلا به HIV درمراکز ماده ۱۶ افزایش داشته است، بدون ارائه مستندات خیلی قابل تفسیر نیست.

ترویج آموزش‌های پیشگیری و آگاه‌سازی برای جلوگیری از شیوع ایدز

صداقت همچنین تاکید کرد: این روند به این معنی نیست که اگر ابتلای فردی به HIV، مثبت شناخته شد از درمان اعتیاد و کاهش آسیب طرد شود یا جداسازی صورت گیرد. این رویکرد می‌تواند معضل را دوچندان پیچیده‌تر کند. راه انتقال HIV تنها دو رفتار پرخطر تزریق مشترک و روابط جنسی محافظت نشده است، ترویج آموزش‌های پیشگیری از انتقال و آگاه سازی گروه‌هایی که به این مراکز مراجعه می‌کنند، بهترین و موثرترین رویکرد جلوگیری از اشاعه HIV و دیگر بیماری‌های مشابه است.

وی ضمن تاکید بر ارائه خدمات توسط پرسنل آموزش دیده در این مراکز، گفت: آموزش بویژه از طریق گروه‌های همسان و همچنین حمایت‌های روانشناختی باید در کنار بسته‌های خدمتی آنها قرار گیرد.