نخل گردانی که نمادی از عشق و ارادت مردم زادگاه امام خمینی(ره) با قدمتی ۴۰۰ ساله است که نخل بندی از روز نخست ماه محرم در امامزاده ابوطالب خمین آغاز شده و مردم این دیار براساس یک عقیده قوی به این امامزاده می آیند و نخل را با پارچه های سیاه و سبز آذین بندی می کنند.

این نخل شبیه به خیمه است که از چارچوب هایی به شکل چادر صحرایی ساخته می شود، پارچه های سبز و مشکی، سپر و شمشیر، کلاه خود و تصاویر معصومین(ع) زینت بخش این نخل بوده و این نخل نمادی از خیمه امام حسین (ع) و یا تابوت آن حضرت است.

از شب نخست محرم تا شب دهم مردم خمین اعم از زن و مرد به همراه کودکان خود برای دادن نذر و نیاز، تبرک و زیارت نخل به محل نگهداری آن در امامزاده ابوطالب(ع) می روند.

در عصر سومین روز از دهه محرم به نخل پارچه نو می پوشانند و روز چهارم آن را طناب پیچ می کنند تا نخل استحکام بیشتری داشته باشد.

در شب هفتم طره که همان پارچه های سبز است به قسمت پایین نخل بسته می شود و در شب هشتم نیز کتیبه های سوزنی که اسامی اهل بیت(ع) و یاران با وفای سیدالشهدا(ع) داخل آن حک شده است بر روی نخل نصب می شود.

در شب نهم و شب تاسوعا چادر مخصوص نخل کشیده می شود و شب عاشورا همه تجهیزات آن بسته می شود.

در صبح روز عاشورا پایه کش ها، چاچپ یا همان چادرشب و یا پارچه های مخصوص را از شانه تا کمر خود می بندند و کار تزئین نخل را انجام می دهند.

الواری که در کف نخل به کار می رود، یک متر بالاتر از پایه های ستون ها قرار گرفته، دو سر هر یک از تیرها حدود یک متر از چهار طرف کف دیواره نخل بیرون آمده و در واقع، دستگیره نخل را تشکیل می دهد.

این نخل بزرگ صبح روز عاشورا از محل مجاور امامزاده ابوطالب بیرون آورده می شود و در میدان ۱۵ خرداد خمین بر زمین گذاشته می شود تا دسته های عزاداری به عنوان نمادی از تابوت امام حسین (ع) به آن ادای احترام کنند، سپس نخل بر شانه های بیش از چهل نفر از عزاداران از خیابان های اصلی شهر به میدان عاشورا و «چاله نخل» حمل می شود و عزاداران بر سر و سینه زنان به دنبال آن راه می افتند.

در ظهر عاشورا نخل در میدان عاشورا بر زمین گذاشته می شود، علم ها به حالت نیمه برافراشته در می آیند و پس از نماز جماعت ظهر و عصر مراسم عاشورای خمین به پایان می رسد و بعد از عزاداری دوباره به محل اولیه باز گردانده می شود، مردم منطقه معتقدند که با گذشتن از زیر این نخل، امام حسین(ع) حافظ خود و فرزندانشان می شود.

در شام غریبان نیز مردم خمین شمع به دست به امامزاده ابوطالب می روند و تا صبح در کنار نخل به سینه زنی و عزاداری می پردازند، آئین نخل گردانی شهرستان خمین به همراه چند آئین عاشورایی دیگر از استان مرکزی در فهرست میراث معنوی، ثبت ملی شد.

مراسم نخل بندی را بانیان نخل که اسامی برخی از آنها بر چوب زیرین نخل کوبیده شده است، انجام می دهند.

برای برگزاری این مراسم خمینی هایی که دیگر در این شهرستان ساکن نیستند خود را به خمین رسانده و در این مراسم باشکوه دوشادوش دیگر همشهریان خود شرکت می کنند.