شهر و استان یزد مملو از مساجد تاریخی، آب انبارهای بزرگ، بادگیرهای برافراشته بر فراز بناهای قدیمی، قنات های خفته در دل کویر است که با خشت و گل بر جان این شهر نقش بسته اند و آنها را برای همیشه در تاریخ این شهر ثبت کرده است.

مروری بر این یادگارهای تاریخی، جذابیت و شوق سفر به استان تاریخی یزد، ایساتیس تاریخی و یسنای هزاران سال پیش را جذاب و جذابتر می کند.

یزد علاوه بر آثار تاریخی، آثار طبیعی بسیاری نیز دارد که در این گزارش به آنها نیز به عنوان مهمترین جاذبه های گردشگری استان یزد نیز پرداخته خواهد شد.

بافت تاریخی یزد، یادآور زندگی های خیال انگیز در دل تاریخ

شهر یزد یکی از معدود شهرهای تاریخی است که بافت تاریخی آن با مساحتی حدود ۷۴۰ هکتار با شماره ۱۵۰۰۰ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است که این شهر دارای ۷۴ محله است که از مهمترین آنها می توان به فهادان، سرچم، خرمشاه، میرقطب، یعقوبی، شش بادگیری، فهادان و … اشاره کرد.

در بافت تاریخی خانه های دوره ایلخانی تا قاجار همچنان پابر جاست و اغلب خانه ها نیز مسکونی هستند و از ویژگی های این خانه ها می توان به حیاط مرکزی، تالار، اتاق های سه دری و پنج دری، دیوارهای بلند، آرایش و سازماندهی فضای گوناگون دور تا دور حیاط و نماسازی زیبای آنها اشاره کرد.

خانه آقا در مجاورت بقعه سید گل سرخ، خانه توانا، خانه افشار و … از خانه های به جا مانده از قرن هشتم هجری است و خانه های محمودی، لاری ها، عرب زاده، مرتاض و نواب وکیل نیز از نمونه های جالب و ارزشمند قاجاریه به شمار می روند.

بلندترین مناره های جهان از مساجد جامع کبیر یزد سر به آسمان کشیده است

بنای فعلی مسجد جامع کبیر یزد در اصل توسط سید رکن الدین بر روی مسجد جامع عتیق که در اوایل قرن ششم هجری قمری توسط گرشاسب بن علی بن فرامرز ساخته شده بود، بنا شده است.

این مسجد به لحاظ معماری از نمونه های شاخص مساجد جامع کشور است و سردر رفیع، گنبد دو پوش و خوش تناسب و نیز تنوع فضاها، جلوه گاه ذوق و هنر و مهارت هنرمندان مسلمان ایران است.

به جز کاشیکاری بی نظیر این مسجد، مناره های این مسجد از عناصر بی بدیل و شگرف آن به شمار می رود و ۵۲ متر ارتفاع دارد و از بلندترین مناره های دنیا به شمار می رود.

مجموعه امیرچخماق؛ نماد معماری اصیل ایرانی

مجموعه امیرچخماق به جز تکیه و حسینیه اصلی که امروز در میانه شهر و در میدانی به همین نام قرار دارد، شامل آب انبار، خانقاه، مدرسه، کاروانسرا، چاه آب، بازار و مسجد است.

این مسجد توسط امیر جلال الدین چخماق شامی که توسط شاهرخ تیموری به حکومت یزد منصوب شد در قرن نهم هجری به کمک همسرش ستی فاطمه بنا نهاده شد.

بنای تکیه امروز یکی از پربازدیدترین جاذبه های تاریخی یزد به شمار می رود و آب انبار آن نیز تغییر کاربری داده و به زورخانه تبدیل شده و آنچه به عنوان مجموعه امیرچخماق یزد معروف است، حسینیه ای است که در قرن سیزدهم هجری قمری در مجاورت بازار سنتی حاجی قنبر احداث شده است.

باغ دولت آباد؛ زیباترین باغ تاریخی ایران

باغ دولت آباد که نمونه شاخصی از باغ های ایرانی را در دل کویر به نمایش گذاشته، توسط محمدتقی خان مشهور به خان بزرگ در سال ۱۲۰۲ تا ۱۲۱۳ هجری قمری سلسله خان های یزد در زمان زندیه ایجاد شد.

باغ مجموعه ای از چندین عمارت شامل هشتی و بادگیر، بهشت آیینه، تالار آیینه، سر در اصلی و سردر جنوبی است. فضای سبز این باغ هم شامل درختان کاج، سرو و گل سرخ محمدی، درختان میوه به خصوص انگور و انار است.

چشمگیرترین ویژگی این بنا بادگیر ۳۳ متری آن است که بلندترین بادگیر جهان محسوب می شود و در سال ۱۳۹۰ هجری شمسی این باغ بی بدیل در فهرست آثار جهانی یونسکو به ثبت رسید.

آتشکده زرتشتیان در بردارنده آتشی فروزان از ۱۵۰۰ سال پیش

بنای فعلی آتشکده در سال ۱۳۱۳ با همت و کمک مالی زرتشتیان یزد و پارسیان هندوستان احداث شده است و ساختمان آتشکده با معماری زیبای برگرفته از دوران هخامنشیان در وسط حیاتی بزرگ و سرسبز و بر بلندی قرار گرفته و بر پیشانی عمارت نقش «فره وهر» جلوه گر است.

اهمیت آتشکده به قدمت آتش درون آن است که گفته شده از حدود ۱۵۲۰ سال پیش تاکنون فروزان مانده و حفاظت شده است.

این آتش مقدس را ابتدا از آتشکده ناهید پارس به روستای هفتادر در نزدیکی عقدا آورده اند و از آنجا به ترک آباد در اردکان انتقال داده اند و پس از سی سال نگهداری در غار اشگفت یزدان در سال ۱۳۲۵ به یزد آورده اند.

این آتش مدتها در محله موبدان یزد نگهداری شده و سپس به ساختمان تازه ساز کنونی انتقال یافته است.

دیرزیست ترین موجود زنده دنیا

سرو ابرکوه با سنی بیش از ۴۵۰۰ سال در سال ۱۳۸۲ به عنوان یک اثر ملی و طبیعی شناخته شد.

این تک درخت در کنار یک قنات قدیمی در شهر ابرکوه قرار دارد و ارتفاع و تنه این درخت به ترتیب ۲۵ و ۳٫۶ متر است.

این درخت یک ذخیره گاه ژنتیکی محسوب می شود و با عظمت و زیبایی شگفت انگیز خود، هر سال گردشگران بسیاری را به شهرستان ابرکوه جذب می کند.

چک چک؛ مهمترین عبادتگاه زرتشتیان جهان

زیارتگاه چک چک زرتشتیان در ۶۸ کیلومتری شمال غرب شهر یزد در دامنه کوهی به همین نام در شهرستان اردکان قرار دارد و مورد احترام زرتشتیان ایران و جهان است و پنج شبانه روز در سال از تاریخ ۲۴ تا ۲۸ خرداد ماه به عنوان وقت زیارت آن تعیین شده است و بازدید و سکونت در این پنج روز، ویژه زرتشتیان است و در بقیه روزهای سال یکی از قطب های مهم گردشگری استان یزد محسوب می شود.

این زیارتگاه پر جاذبه در میان صخره ها و بر بلندای کوه، شکوه و منظره زیبایی دارد و از آنجا قطره های آب از روی کوه های سخت آن همواره در حال چکیدن است و به همین دلیل نیز به چک چک معروف است.(مهر)